Stemmingswisselingen rondom je menstruatie en tijdens de overgang: meer dan alleen hormonale schommelingen

Soms voel je je licht en vrolijk, en een paar uur later kun je ineens huilen om iets kleins of uitvallen tegen iemand. Alsof je in een emotionele achtbaan zit zonder dat je daar controle over hebt. Veel vrouwen herkennen dat vooral rondom de menstruatie of tijdens de overgang.

Toch horen stemmingswisselingen er niet gewoon bij. Ze zijn een signaal van je lichaam dat er een onbalans is. Niet alleen in je hormonen, maar ook in alles wat je niet goed kunt verteren: wat er allemaal in je leven gebeurt, alle emoties, ervaringen en prikkels.

In deze blog neem ik je mee in wat stemmingswisselingen zijn, hoe je ze kunt herkennen en waarom ze juist rondom je menstruatie en tijdens de overgang vaak extra sterk aanwezig zijn. Ik kijk daarbij vanuit een oosterse visie op gezondheid en werk in mijn praktijk met de oosterse psychologie.

Iedereen heeft weleens een mindere dag. Maar bij stemmingswisselingen gaat het vaker om duidelijke schommelingen in je humeur, soms meerdere keren per dag of in terugkerende periodes.

Je kunt bijvoorbeeld merken dat je:

• snel prikkelbaar bent en een kort lontje hebt
• sneller boos of geïrriteerd reageert
• je somber of leeg voelt, zonder duidelijke aanleiding
• je snel emotioneel voelt, met onverklaarbare huilbuien
• veel piekert of je zorgen maakt
• het gevoel hebt dat je jezelf niet meer bent of jezelf niet meer herkent

Vrouwen zeggen dan ook vaak: “Ik herken mezelf niet meer, dit ben ik niet en dit wil ik ook niet, maar ik kan er niets aan doen. Het overkomt me gewoon.”

Stemmingswisselingen zijn een signaal dat er spanning zit, dat er meer op je bordje ligt dan je kunt verwerken of dat je in een fase van verandering zit.

In mijn praktijk zie ik deze stemmingswisselingen vooral terug in twee periodes: rondom de menstruatie en tijdens de overgang.

De dagen voor je menstruatie zijn vanuit de oosterse psychologie een fase waarin je energie meer naar binnen beweegt. Waar je eerder in de maand makkelijker over dingen heen stapt en meer naar buiten gericht bent, merk je rondom je menstruatie vaak dat je veel bewuster bent van wat er gebeurt. Je wordt gevoeliger voor prikkels, opmerkingen en situaties. En wat je eerder nog langs je heen liet gaan, raakt je nu sneller en dieper.

Veel vrouwen merken dat de gevoelens die ik eerder beschreef juist in deze periode sterker aanwezig zijn. Dat kan ongemakkelijk zijn, maar het zegt veel over hoe het echt met je gaat. Wat je van binnen al langer voelt, laat zich niet meer zo makkelijk wegduwen. Het is alsof alles directer binnenkomt. 

In deze periode laat je lichaam letterlijk los wat je niet meer nodig hebt. Tegelijkertijd komen ook bepaalde thema’s sneller naar boven: emoties die je niet hebt verteerd, dingen die je al een tijd hebt weggestopt omdat je “gewoon doorgaat”.

Je vertering speelt daarin een grotere rol dan veel vrouwen denken. Wanneer je lange tijd veel op je bordje hebt, veel hebt moeten verwerken, blijven ervaringen en emoties die niet verteerd zijn als het ware liggen in je systeem. In de dagen rondom je menstruatie, wanneer je systeem gevoeliger is, kunnen emoties daardoor sneller en heftiger naar boven komen.

Stemmingswisselingen rondom je menstruatie zijn dus niet alleen het gevolg van hormoonschommelingen. Het is ook een moment waarop duidelijker voelbaar wordt wat al langer een rol speelt. Juist daarom is deze periode zo waardevol om naar te luisteren.

De overgang wordt vaak vooral gezien als een lastige fase in het leven. Vanuit de oosterse psychologie is dit juist een belangrijke levensfase, een transformatiefase naar een wijze vrouw, een window of change.

Tijdens de overgang zie ik in mijn praktijk vaak dat stemmingswisselingen sterker worden. Vrouwen beschrijven het als sneller geraakt zijn, een korter lontje, onverwachte huilbuien of een gevoel van onrust en zoekende zijn. Alsof je oude manier van leven niet meer past, maar de nieuwe vorm zich nog niet helemaal heeft laten zien.

Emoties, gebeurtenissen en ervaringen die je tijdens je leven nog niet hebt kunnen verteren, spelen in de overgang opnieuw op de achtergrond mee. Dan wordt als het ware opnieuw de balans opgemaakt. Het is een transformatiefase naar een nieuwe periode in je leven. Vrouwen vragen zich dan vaak af: wat wil ik nog met mijn leven, waar of van wie word ik blij, wat vind ik echt belangrijk, wat wil ik blijven doen en waarvan wil ik afscheid gaan nemen.

In deze levensfase spelen veel factoren tegelijk mee. Aan de ene kant verandert je hormoonsysteem en reageert je zenuwstelsel gevoeliger op prikkels, slaaptekort en stress. Aan de andere kant draag je jaren van zorgen, werken en aanpassen met je mee.
Wat je lang hebt weggewuifd of geaccepteerd, komt nu weer aan de oppervlakte. Ook hier speelt vertering een rol: als er veel is dat nog niet verteerd (verwerkt) is, kan dat zich laten zien in stemmingswisselingen.

Stemmingswisselingen tijdens de overgang zijn daarmee niet alleen een gevolg van veranderingen in je hormonen. Ze laten ook zien dat je in een overgangsfase zit tussen hoe het was en hoe het mag worden. Deze periode nodigt uit om anders naar jezelf te kijken, keuzes te heroverwegen en beter te luisteren naar wat je nodig hebt.

Mijn visie én ervaring is dat wanneer je al eerder zorgt voor een klachtenvrije cyclus, je tijdens de overgang vaak veel minder klachten ervaart. De cyclus is de basis van je hele vrouwelijke fysiologie.

Stemmingswisselingen horen er niet bij. Ze laten zien dat er hormonaal, mentaal en fysiek meer speelt dan je kunt dragen.

Met kleine stappen kun je al veel doen. Een eerste stap is erkennen dat je systeem op sommige momenten meer rust en ruimte nodig heeft. Je hoeft dit niet allemaal tegelijk te doen. Een kleine verandering waar je mee kunt starten en die bij je past, is vaak al een belangrijke stap naar meer rust in je hoofd.

Dit is wat helpt:

• Eet voeding die makkelijk verteerbaar is zoals warme en gekookte voeding
• Drink een beker gekookt, warm water, dus thee zonder zakje. Warm water spoelt afvalstoffen weg, dus alles wat je in de weg zit, ook een vervelend gevoel
• Maak een korte wandeling om je hoofd leeg te maken, 10 minuten kan al een groot verschil maken
• Maak ruimte voor wat je voelt, in plaats van het weg te drukken
• Neem meer rust rondom je menstruatie door meer ruimte in je agenda te houden en niet elke avond vol te plannen
• Start je dag niet direct met je telefoon
• Neem ’s avonds een warm voetbad met magnesium

Veel vrouwen herkennen zich in deze stemmingswisselingen, maar blijven er lang mee doorlopen.

Ik werk met vrouwen die voelen dat er meer speelt dan alleen hormoonschommelingen. Vrouwen die stemmingswisselingen niet langer als normaal accepteren, maar als een mogelijkheid zien om beter naar zichzelf te luisteren en keuzes te maken die echt bij hen passen.

In mijn 1-op-1 traject Vrouw in Baalanz werk ik met acupunctuur, voeding, leefstijl en mentoring, vanuit de Ayurveda, Chinese geneeskunde en westerse natuurgeneeskunde. Daarbij helpt acupunctuur bij stemmingswisselingen om je zenuwstelsel tot rust te brengen en je energie weer in balans te brengen.

We kijken samen naar de samenhang tussen je hormonale, mentale en fysieke gezondheid, je vertering, je leefstijl en de emoties en ervaringen die je ervaart. Zodat je geen last meer hebt van stemmingswisselingen en je weer helemaal jezelf voelt.